CHUYÊN KHẢO KHOA HỌC VỀ CÔNG NGHỆ THIẾT BỊ TRONG SẢN XUẤT RƯỢU ĐÔNG TRÙNG HẠ THẢO

Trung Tâm Nghiên Cứu Hoạt Chất Sinh Học và Đông Trùng Hạ Thảo KIMSOHA thuộc Công ty Cổ phần Vận tải Du lịch và Truyền thông Quốc tế HHN.

Công nghệ thiết bị trong sản xuất rượu Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps militaris là hệ thống kỹ thuật phục vụ toàn bộ quá trình từ xử lý nguyên liệu, chiết xuất – ngâm ủ, phối chế, lọc, ổn định đến kiểm nghiệm và đóng chai. Thiết bị không chỉ quyết định năng suất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát nhiệt độ, nồng độ ethanol, mức độ tiếp xúc nguyên liệu – dung môi, độ ổn định và tính đồng nhất giữa các lô sản phẩm.

Ở công đoạn đầu, thiết bị xử lý nguyên liệu có nhiệm vụ chuẩn hóa trạng thái quả thể Đông Trùng Hạ Thảo trước khi chiết. Tùy mục tiêu sản phẩm, nguyên liệu có thể được sử dụng nguyên quả thể, cắt hoặc nghiền với kích thước kiểm soát. Các thiết bị cân, đo độ ẩm và dụng cụ chứa nguyên liệu giúp chuẩn hóa khối lượng và trạng thái đầu vào, tạo cơ sở để xác định chính xác tỷ lệ nguyên liệu – dung môi.

Thiết bị trung tâm của quá trình là hệ thống bồn chiết hoặc bồn ngâm ủ. Vật liệu tiếp xúc với rượu cần phù hợp với ethanol và yêu cầu của sản phẩm. Ở quy mô công nghệ, bồn có thể được thiết kế kín, có hệ thống khuấy hoặc tuần hoàn để tăng khả năng tiếp xúc giữa Cordyceps militaris và hệ ethanol – nước. Việc hạn chế thất thoát ethanol đồng thời giúp duy trì độ cồn và điều kiện chiết ổn định.

Trong các quy trình cần kiểm soát nhiệt, bồn chiết có thể kết hợp hệ thống gia nhiệt hoặc trao đổi nhiệt. Nhiệt độ ảnh hưởng đến độ hòa tan và tốc độ truyền khối nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của một số thành phần. Vì vậy, thiết bị cần cho phép đo và kiểm soát nhiệt độ thay vì gia nhiệt theo cảm tính. Do ethanol dễ cháy, thiết kế hệ thống điện, thông gió và an toàn cháy nổ là yêu cầu đặc biệt quan trọng.

Sau chiết hoặc ngâm ủ, dịch rượu được chuyển sang hệ thống lọc. Công nghệ có thể bố trí từ lọc thô đến lọc tinh nhằm loại bỏ xác nguyên liệu và các hạt phân tán không mong muốn. Bơm, đường ống và vật liệu lọc cần được lựa chọn phù hợp với dung dịch chứa ethanol. Mục tiêu của lọc không phải loại bỏ tối đa mọi thành phần mà là đạt độ trong cần thiết trong khi hạn chế ảnh hưởng đến hồ sơ hóa học của sản phẩm.

Bồn phối chế là nơi các dịch chiết, nền rượu và những thành phần được phép sử dụng trong công thức được đồng nhất theo tỷ lệ xác định. Thiết bị khuấy cần tạo khả năng phân bố đồng đều nhưng hạn chế đưa quá nhiều không khí vào hệ. Các thông số về khối lượng, thể tích và độ cồn phải được đo chính xác để bảo đảm khả năng tái lập giữa các mẻ sản xuất.

Một hệ thống sản xuất hiện đại còn cần các thiết bị đo lường và kiểm soát như cân kỹ thuật, thiết bị đo nồng độ ethanol, pH, nhiệt độ, tỷ trọng, độ đục hoặc các chỉ tiêu hóa lý thích hợp. Khi kết hợp với hệ thống ghi chép dữ liệu, từng mẻ có thể được theo dõi từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm.

Công nghệ kiểm nghiệm giữ vai trò kiểm chứng cho toàn bộ hệ thống thiết bị. HPLC hoặc UHPLC có thể được sử dụng để nghiên cứu cordycepin và adenosine; các thiết bị phân tích chuyên sâu khác được lựa chọn theo từng nhóm hợp chất. Dữ liệu trước và sau chiết, lọc hoặc bảo quản giúp đánh giá tác động thực tế của từng công đoạn công nghệ lên thành phần sản phẩm.

Công đoạn đóng chai có thể sử dụng hệ thống súc rửa, chiết rót, đóng nắp và dán nhãn phù hợp với quy mô sản xuất. Kiểm soát thể tích chiết rót, độ kín của nắp và chất lượng bao bì đặc biệt quan trọng bởi sự thất thoát ethanol trong quá trình bảo quản có thể làm thay đổi cả độ cồn lẫn cân bằng hòa tan của sản phẩm.

Một yêu cầu quan trọng khác là khả năng vệ sinh thiết bị. Bồn, đường ống, van, bơm và hệ thống lọc cần được thiết kế nhằm hạn chế các vị trí khó vệ sinh và nguy cơ nhiễm chéo giữa các mẻ. Ở quy mô lớn, có thể nghiên cứu hệ thống vệ sinh tại chỗ phù hợp với thiết kế dây chuyền và yêu cầu sản xuất.

Tại KIMSOHA, chuỗi thiết bị được định hướng theo mô hình: TIẾP NHẬN NGUYÊN LIỆU → CÂN VÀ KIỂM SOÁT ĐỘ ẨM → XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU → BỒN CHIẾT/NGÂM Ủ → KIỂM SOÁT NHIỆT ĐỘ → LỌC → BỒN PHỐI CHẾ → ỔN ĐỊNH → KIỂM NGHIỆM → CHIẾT RÓT → ĐÓNG NẮP → DÁN NHÃN → TRUY XUẤT LÔ.

Điểm cốt lõi của công nghệ thiết bị là chuyển từ “dụng cụ chứa và ngâm rượu” sang “hệ thống sản xuất có khả năng đo lường và kiểm soát”. Thiết bị tốt không chỉ có công suất lớn mà phải giúp kiểm soát chính xác các thông số ảnh hưởng đến chất lượng, hạn chế nhiễm chéo, bảo đảm an toàn và tạo khả năng tái lập quy trình.

Trung Tâm Nghiên Cứu Hoạt Chất Sinh Học và Đông Trùng Hạ Thảo KIMSOHA định hướng kết hợp THIẾT BỊ → QUY TRÌNH → ĐO LƯỜNG → KIỂM NGHIỆM → DỮ LIỆU → TRUY XUẤT → CHUẨN HÓA, từng bước xây dựng nền tảng công nghệ cho sản xuất rượu Đông Trùng Hạ Thảo theo hướng khoa học và kiểm soát chất lượng.

Cần lưu ý rượu Đông Trùng Hạ Thảo vẫn là sản phẩm chứa ethanol. Công nghệ thiết bị, quy trình chiết xuất hay sự hiện diện của Cordyceps militaris không làm mất các nguy cơ sức khỏe liên quan đến đồ uống có cồn và không đồng nghĩa sản phẩm có tác dụng phòng hoặc điều trị bệnh.

Xem thêm các nghiên cứu và công nghệ Đông Trùng Hạ Thảo KIMSOHA tại website: nongtraidongtrunghathao.com hoặc liên hệ ĐT: 0936.651.567.